- Ankara Danışmanlık Ajansı
- Danışmanlık Rehberleri
- Danışmanlık Kapsamı Nasıl Yazılır? Tek Sayfalık Şablon
Rehber
Danışmanlık Kapsamı Nasıl Yazılır? Tek Sayfalık Şablon
Danışmanlık kapsam belgesinde olması gereken yedi başlık: amaç, çıktılar, aşamalar, sorumluluklar, kapsam dışı işler, ölçütler ve değişiklik kuralı.

Bu yazıda neler var?
İyi bir kapsam belgesi tek sayfaya sığar ve yedi soruyu cevaplar: neden yapılıyor, sonunda ne teslim edilecek, hangi aşamalarla ilerlenecek, kim neyi sağlayacak, neler kapsam dışı, başarı neye göre ölçülecek ve kapsam değişirse ne olacak.
Danışmanlıkta anlaşmazlıkların çoğu kötü niyetten değil, belirsiz kapsamdan doğar. İşletme bir şey beklerken danışman başka bir şeyi teslim eder; iki taraf da haklı olduğunu düşünür. Kapsam belgesi bu boşluğu kapatır. Danışmanlık rehberinde bu belgeyi sürecin merkezine koymamızın nedeni budur.
Kapsamı kim yazar?
İdeal olan, işletmenin kısa bir ihtiyaç metni hazırlaması ve danışmanın bunu ayrıntılı bir kapsama dönüştürmesidir. Danışmanın hazırladığı kapsamı imzalamadan önce aşağıdaki başlıklara göre kontrol edin. Eksik başlık varsa yazılı olarak tamamlanmasını isteyin.
Yedi başlık
Amaç: İşin neden yapıldığı, bir ya da iki cümle. Örnek: "Teklif hazırlama süresini kısaltmak ve teklif kayıplarını izlenebilir hâle getirmek." Çıktılar: Teslim edilecek somut ürünler. "Destek verilecek" gibi belirsiz ifadeler yerine "süreç haritası, araç karşılaştırma raporu, uygulama planı ve iki saatlik ekip eğitimi" gibi sayılabilir kalemler. Aşamalar ve süre: Her aşamanın başlangıcı, bitişi ve sonunda teslim edilen ara çıktı. Ödemeler genellikle bu aşamalara bağlanır. Sorumluluklar: İşletmenin sağlayacağı bilgiler, erişimler ve toplantılara katılacak kişiler. Danışmanın işi çoğu zaman bu bilgilerin gecikmesi yüzünden uzar. Kapsam dışı işler: Yapılmayacak işlerin açık listesi. Örneğin "yazılım lisans bedelleri", "yazılım kurulumu", "içerik üretimi". Ölçütler: İşin başarısını gösterecek iki ya da üç gösterge. Değişiklik kuralı: Kapsama yeni bir iş eklenirse nasıl onaylanacağı ve ücretinin nasıl hesaplanacağı.
Belirsiz ifadeleri ayıklayın
Kapsam belgelerinde en sık rastlanan belirsiz ifadeler şunlardır: "gerekli destek verilecektir", "süreç boyunca danışmanlık", "sınırsız revizyon", "optimizasyon çalışmaları". Bu ifadelerin her birini somut bir kaleme çevirin. "Sınırsız revizyon" yerine "her çıktı için iki revizyon turu"; "süreç boyunca danışmanlık" yerine "haftada bir saatlik görüşme ve e-postayla iki iş günü içinde yanıt" gibi.
"Sınırsız" kelimesi kapsamda nadiren gerçekten sınırsız anlamına gelir. Bir noktada iki taraf da sınırı farklı yorumlar. Sayıyla yazın.
Ölçüt nasıl seçilir?
Ölçüt, işin sonunda "oldu mu?" sorusuna cevap verir. Her danışmanlık için satış ya da kâr gibi büyük göstergeler uygun değildir, çünkü bunlar danışmanın kontrolü dışındaki birçok etkene bağlıdır. Bunun yerine danışmanın doğrudan etkileyebileceği göstergeler seçin: teklif hazırlama süresi, raporun hazırlanma süresi, belirli bir sürecin tamamlanma oranı gibi. Ayrıntı için danışmanlık sonuçları nasıl ölçülür rehberine bakın.
Kapsam ile teklif arasındaki ilişki
Teklif, kapsamın fiyatlandırılmış hâlidir. Kapsam net değilse teklifler de karşılaştırılamaz. Bu yüzden önce kapsamı netleştirip aynı kapsamı bütün adaylara göndermek, sonra teklifleri karşılaştırmak en sağlıklı yoldur: danışmanlık teklifi nasıl karşılaştırılır.
Örnek kapsam satırları
Aşağıdaki satırlar, belirsiz bir ifadenin somut bir kaleme nasıl çevrileceğini gösterir. Kendi işinize göre uyarlayabilirsiniz.
| Belirsiz | Somut |
|---|---|
| Süreç analizi yapılacak | Teklif ve sipariş süreçleri için süreç haritası (iki belge) |
| Araç önerilecek | En az üç aracın karşılaştırma tablosu ve öneri notu |
| Eğitim verilecek | Satış ekibine iki saatlik uygulamalı eğitim, kayıtlı |
| Destek sağlanacak | Uygulamanın ilk ayında haftada bir saatlik görüşme |
Bu dönüşüm, teklif aşamasında fiyatların da karşılaştırılabilir olmasını sağlar; çünkü her danışman aynı somut kalemleri fiyatlandırır.
Kapsam belgesini imzalamadan önce kendinize şu soruyu sorun: "Bu belgeyi hiç görüşmemiş biri okusa, iş bittiğinde elimde ne olacağını anlar mı?" Cevap hayırsa belge henüz hazır değildir.
Sık sorulan sorular
Kapsam belgesi sözleşme yerine geçer mi?
Genellikle sözleşmenin eki olur. Ödeme, gizlilik ve fesih gibi konular sözleşmede; işin içeriği kapsam belgesinde yer alır.
Kapsam iş sırasında değişirse ne olur?
Değişiklik kuralı bunun için vardır. Yeni iş yazılı olarak tanımlanır, süresi ve ücreti onaylandıktan sonra başlanır.
Kapsam çok ayrıntılı olursa esneklik kaybolur mu?
Çıktılar ve sınırlar net olmalı, yöntem esnek kalabilir. Danışmanın nasıl çalışacağını değil, ne teslim edeceğini sabitleyin.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da vergisel tavsiye değildir. Bu konularda yetkili bir avukata, mali müşavire ya da ilgili kuruma danışın. Nasıl çalıştığımızı yayın ilkeleri sayfasında anlatıyoruz.


